RADA NIE RADA

W psychologii funkcjonuje pojęcie efektu Zeigarnik. Polega on na tym, że zadania niewykonane pamięta się znacznie lepiej, od tych zakończonych, które stosunkowo szybko ulegających zapomnieniu. Przekładanie wprost wyników tych badań na stosunki międzyludzkie jest naukowo nieuprawnione, ale mimo to można zaryzykować stwierdzenie, że relacje gwałtownie zerwane lub niedokończone przez jedną ze stron, pozostaną w pamięci wiecznie żywe.

Nie raz obserwowałam, jak ludzie uporczywie wracają do zdarzeń sprzed lat, które w chwili terapii faktycznie nie wiele już znaczyły, a jednak pamięć o nich była na tyle świeża i intensywna, że realnie wpływała na ich zachowanie.

Wydaje się, że taka zadra z przeszłości jest tym bardziej bolesna, im bardziej znacząca była osoba, wobec działań której nie zrobiłeś tego, co zrobić teoretycznie mogłeś i im większe straty emocjonalne poniosłeś. Paradoksalnie łatwiej jest, gdy ta znacząca osoba już nie żyje, bo możesz dokończyć swoją relację z nią w sposób symboliczny. Kiedy jednak ktoś, wobec kogo byłeś kiedyś bierny, jest i ma się dobrze, a ty nadal pozostajesz bezradny, to rana się jątrzy i nie może się zagoić.

Ktoś może pomyśleć, że przecież to proste: należy zdobyć się na to, na co kiedyś nie miało się siły/odwagi/możliwości i po problemie, ale często nie jest to takie proste. Czasem wcześniejsze ograniczenia i przyczyny bezradności trwają nadal, a wraz z nimi poczucie niemocy, krzywdy, niesprawiedliwości, niskiej samooceny. W takim przypadku pozostaje się tylko pogodzić z oczywistym faktem, że nie na wszystko mamy wpływ. Przynajmniej w tej chwili.